Aukin samvinna ríkis og sveitarfélaga í öldrunarþjónustu – allra hagur!

 

Reykjavíkurborg samþykkti á dögunum nýja stefnu í málefnum eldri borgara til ársins 2022. Þar er kveðið á um nauðsyn þess að efla samstarf við ríkið í þessum mikilvæga málaflokki meðal annars með því að fjölga hjúkrunarrýmum. Þessi áform borgarinnar ríma vel við stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar þar sem boðuð er stórsókn í uppbyggingu hjúkrunarrýma. Skortur hefur verið á hjúkrunarrýmum í alltof langan tíma og nú er svo komið að biðtími eftir hjúkrunarrýmum er óásættanlega langur. Bara á höfuðborgarsvæðinu vantar um 130 rými til þess að uppfylla þörf fyrir þjónustu. Stjórnvöld þurfa að bregðast hratt og vel við þessu ákalli. Það skiptir ekki aðeins máli fyrir lífsgæði aldraðra, heldur hefur fjölgun hjúkrunarrýma áhrif á heilbrigðiskerfið allt. Skort á legurýmum á Landspítala má að stórum hluta skýra með því að alltof margir eldri borgarar fá ekki viðeigandi þjónustu, þ.e. pláss á hjúkrunarheimili. Fjölgun hjúkrunarrýma hefur auk þess þau áhrif að heilbrigðisþjónusta verður markvissari og Landspítala, heilsugæslu og öðrum heilbrigðisstofnunum er gert kleift að sinna öllum þeim brýnu verkefnum sem fyrir liggja enn betur en nú er raunin.

Fjölgun hjúkrunarrýma

Í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar er tekið á þessum vanda með afgerandi hætti. Hjúkrunarrýmum verður fjölgað á landinu öllu um 300 frá fjármálaætlun síðastliðins árs auk þess sem dagdvalarrýmum verður fjölgað um allt land. Uppbygging er þegar hafin á nýju hjúkrunarheimili við Sléttuveg í Reykjavík með um 100 rýmum en þar verður auk þess byggð dagdeild með um 30 dagdvalarrýmum. Þegar eldri borgarar þurfa á meiri stuðningi að halda, en hægt er að veita í heimahúsum, getur dagdvöl nýst til að rjúfa félagslega einangrun og styðja við áframhaldandi sjálfstæða búsetu. Mikilvægt er að tryggja aðgengi eldra fólks að dagdvalarrýmum og þá þarf að þróa frekari sérhæfingu í dagdvölum, sem geta komið til móts við mismunandi þarfir aldraðra.

Fjölbreyttur hópur

Þegar þjónusta við aldraða er annars vegar þarf að hafa í huga að aldraðir eru fjölbreyttur hópur. Engin ein lausn hentar öllum og því þarf að tryggja að í boði séu úrræði sem henta hverjum og einum einstaklingi. Hluti af því er að veita fólki sem enn getur búið heima viðeigandi stuðning. Öflug og fjölbreytt stuðningsþjónusta heim er þar vegamikill þáttur. Þá skiptir einnig máli að allir þeir sem koma að þjónustu við aldraða, ríki og sveitarfélög, vinni vel saman. Reykjavíkurborg hefur undanfarin ár veitt samþætta heimahjúkrun og heimaþjónustu til íbúa Reykjavíkur gegn samningi við ríkið. Ljóst er eftir innleiðingu verkefnisins að samþættingin veitir notendum heildstæðari þjónustu en áður. Nú hefur samningurinn verið endurnýjaður og sérstakt fjármagn sett í að sinna endurhæfingu í heimahúsi.

Hugmyndafræði endurhæfingar í heimahúsum stuðlar að sjálfstæði, auknu öryggi og sjálfsbjargargetu, betri lífsgæðum og meiri virkni eldra fólks. Með þeirri nálgun fá eldri borgarar, sem vegna færniskerðingar eða í kjölfar slysa og veikinda upplifa erfiðleika við athafnir daglegs lífs, aðstoð á eigin heimili. Aðstoðin felst í því að virkja notendur og styrkja þá til að vera virkir þátttakendur í eigin lífi eins lengi og mögulegt er. Endurhæfingin er veitt af fagaðilum og fer þjónustan öll fram inni á heimili viðkomandi og í hans daglega umhverfi.

Mikilvægt samstarf

Samstarf ríkis og sveitarfélaga er mikilvægur hlekkur í því að tryggja öldruðum samfellda gæðaþjónustu. Núverandi fyrirkomulag samþættrar heimaþjónustu og heimahjúkrunar hjá Reykjavíkurborg er til fyrirmyndar og því vert að efla það fyrirkomulag enn frekar. Í því skyni að stuðla að enn markvissara samstarfi ríkisins og Reykjavíkurborgar í þessum málaflokki boðaði heilbrigðisráðherra, í samvinnu við Landspítala og formann velferðarráðs Reykjavíkurborgar, til vinnustofu í lok apríl. Þar ræddu saman aðilar, sem koma að öldrunarþjónustu, um áskoranir í þjónustu við aldraða. Lögð verður áhersla á að vinna úr þeim tillögum, sem vinnustofan skilaði, með það að markmiði að gera þjónustu við aldraða enn heildstæðari og markvissari.

Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra og Elín Oddný Sigurðardóttir formaður velferðarráðs Reykjavíkurborgar